Blog: Is hard werken nog van deze tijd?
3 NOVEMBER 2026
Donderdagmiddag, tussen enkele ingrepen door, vraag ik een coassistent naar haar toekomstplannen. ‘Dit werk ga ik nooit doen.’ Ik maak me even zorgen of we haar wel voldoende hebben betrokken bij de operatie of dat de sfeer niet oké was. Maar dat blijkt het niet te zijn. Ze vindt het werk in het ziekenhuis, ook bij de heelkunde, prachtig, maar de lange dagen die ze iedereen ziet maken, passen niet bij haar wensen.
En daarin staat zij niet alleen. Het is allang geen uitzondering meer om de opleiding tot specialist in deeltijd te volgen. Ook werkt het merendeel van de medisch specialisten parttime. Blijkbaar is een lange werkweek niet voor iedereen de gewenste of haalbare manier om het vak uit te oefenen. Dat kan knellen. Individueel, omdat je in de klinische patiëntenzorg vaak dingen niet tot morgen wilt laten liggen. Maar ook op macroniveau: als dokters minder uren werken, neemt de schaarste aan capaciteit toe.
Daarmee zeg ik niet dat alle medisch specialisten werkweken van 50 uur of meer moeten draaien. Ons vak vraagt verantwoordelijkheid, toewijding en soms ook een lange dag of drukke week. Er zijn momenten waarop je 60 uur werkt omdat het druk is, een ingreep langer duurt, je een patiënt wilt helpen of het werk gewoon af moet. Daar is niets mis mee. Maar incidenteel is iets anders dan structureel.
Bovendien wordt er steeds vaker een beroep gedaan op specialisten voor activiteiten die niet direct aan patiëntenzorg gebonden zijn. Denk aan commissies, managementtaken en kwaliteitsregistraties, maar ook aan regionale netwerken, wetenschappelijke verenigingen en landelijke gremia. Die taken worden vaak niet financieel gefaciliteerd en daarom in de vrije tijd erbij gedaan. Dit leidt tot een hoge werkdruk, een signaal dat we consistent terughoren. Mijn stelling is dat een lange werkweek onderdeel mag zijn van het vak, maar niet de norm moet zijn. Een fulltime werkweek van 40 uur zou ook voor medisch specialisten de standaard moeten zijn.
In de podcast van de Federatie Medisch Specialisten sprak ik hierover met chirurg in opleiding Kirsten Dabekaussen en kinderarts Paul de Laat. Het gesprek ging niet alleen over uren, maar ook over autonomie. Kun je je werk organiseren op een manier die past bij de fase van je leven? En waarom belanden taken naast de patiëntenzorg zo makkelijk in de avonduren? Het is te makkelijk om te zeggen dat artsen hun grenzen beter moeten bewaken. Natuurlijk hebben we daar zelf een rol in. Maar we kunnen niet in ons eentje bepalen hoe het werk wordt georganiseerd en hoeveel tijd er beschikbaar is voor administratie, onderwijs en andere taken.
Misschien hebben we daarom ook een commissie levensvreugde nodig. Kirsten vertelde hierover in de podcast. Helemaal geen gek idee als je het mij vraagt. Het gesprek over de werkweek gaat immers ook over ruimte voor een gezin, vrienden, sport, mantelzorg of simpelweg een leven buiten het ziekenhuis. Bevlogenheid en ambitie verdwijnen niet als je niet structureel zestig uur per week werkt. Integendeel: ruimte voor een leven buiten het ziekenhuis kan juist helpen om het vak met plezier te blijven doen.
We moeten daarom niet alleen vragen: hoeveel uur werkt een dokter? Maar ook: waarom is dat eigenlijk nodig? Als een jonge arts naar ons kijkt en denkt dat dit prachtige vak niets voor haar is vanwege de manier waarop we werken, moeten we ons afvragen wat we daaraan kunnen veranderen. Juist om ervoor te zorgen dat artsen het met plezier, bevlogenheid en energie kunnen blijven uitoefenen. Ook voor de volgende generatie.
Karel Hulsewé
Voorzitter Federatie Medisch Specialisten
Deze blog is vandaag gepubliceerd in Medisch Contact
