De kwaliteitscyclus laten draaien met uitkomstinformatie
Bij het verlenen van zorg registreren zorgprofessionals gegevens over behandelingen en de effecten daarvan op patiënten. Deze kwaliteitsregistraties bieden waardevolle inzichten om de zorg verder te verbeteren en behandelingen beter te laten aansluiten bij wat patiënten willen en nodig hebben.
Tijdens de afsluitende bijeenkomst van het door ZonMw gefinancierde programma Verduurzamen Uitkomstgerichte Zorg werden vanuit vier projecten de ervaringen gedeeld met het toegankelijk en bruikbaar maken van deze informatie.
Kennis- en kwaliteitscyclus als verbinding
Centraal tijdens de bijeenkomst stond de stap van het vergelijken naar het gebruiken van uitkomsten. Alleen het registreren en inzichtelijk maken van gegevens leidt niet tot betere zorg. Uitkomstinformatie moet worden vergeleken, geduid en vertaald naar de praktijk. De kennis- en kwaliteitscyclus biedt daarvoor de verbinding: het koppelt kennisontwikkeling, toepassing en evaluatie aan elkaar, zodat uitkomstinformatie op alle niveaus kan bijdragen aan betere zorg.
Het Kennisinstituut van de Federatie bundelde tijdens de bijeenkomst de lessen uit de projecten en verbond deze aan de kennis- en kwaliteitscyclus. Daarbij benadrukte Matthijs Ruiter, adviseur bij het Kennisinstituut, de centrale rol van wetenschappelijke verenigingen. Zij kunnen uit registraties kennisvragen en knelpunten halen en daarmee richting geven aan onderzoek, richtlijnonderhoud en kwaliteitsverbetering.
‘Wetenschappelijke verenigingen hoeven niet alles te organiseren, maar het helpt om te zeggen waar je staat, waar je heen wilt en hoe je daar komt,’ aldus Matthijs Ruiter. ‘Pak dus de regie. En dan kun je de cyclus laten draaien.’
Passende registraties voor passende zorg
De projecten lieten onder meer zien dat spiegelsessies een goede manier zijn om uitkomstinformatie te benutten. Tijdens deze sessies bespreken zorgprofessionals verschillen in uitkomsten en mogelijke verklaringen daarvoor. Zo leren zij van elkaar en kunnen zij gezamenlijk verbeterpunten voor de zorg formuleren.
Daarvoor moeten kwaliteitsregistraties aansluiten bij de behandelkeuzes die in de praktijk worden gemaakt. Bijzonder hoogleraar Willem Jan Bos en Nynke Kampstra, adviseur bij het Kennisinstituut, deelden inzichten uit een project over de registratie van behandeling bij nierziekten, waaronder de keuze om niet te dialyseren. Door dit als behandeloptie in de registratie op te nemen, worden uitkomsten zichtbaar die eerder buiten beeld bleven. Dit leverde nieuwe inzichten op in de zorg voor oudere patiënten.
‘Voor passende zorg heb je passende kwaliteitsregistraties nodig’, aldus Bos. ‘Vaak weten we niet wat de uitkomsten zijn als we niet interveniëren, omdat we dat niet bijhouden.’ Niet interveniëren betekent daarbij niet dat er geen zorg wordt verleend: de arts blijft de patiënt begeleiden en volgt hoe de behandeling en de gezondheidssituatie zich ontwikkelen.
Samen verder ontwikkelen
De slotbijeenkomst liet zien dat door het gebruik van uitkomstinformatie, de stap van meten naar verbeteren kan worden gemaakt. Door uitkomstinformatie actief te gebruiken in de kwaliteitscyclus, samen te leren in spiegelsessies en de samenwerking tussen zorgverleners, patiënten en wetenschappelijke verenigingen te versterken, wordt de basis gelegd voor duurzame, passende zorg.