Reactie Federatie op Prinsjesdag
Met de presentatie van de Miljoenennota heeft het kabinet de plannen voor het komende jaar bekendgemaakt. Voor de zorg is de inzet: passende zorg de norm maken. Wij steunen deze richting volledig om de zorg ook op termijn toegankelijk, van goede kwaliteit en betaalbaar te houden. Zorgprofessionals werken door het hele land al aan de transitie naar passende zorg, maar te vaak wordt die beweging afgeremd door regelgeving en belangen van de overheid, zorgverzekeraars en toezichthouders. Federatievoorzitter Karel Hulsewé: 'Geef ruimte aan de vernieuwing vanaf de werkvloer. De zorg van morgen kan niet geleverd worden binnen het systeem van gisteren.'
In de Troonrede sprak de Koning vandaag over het belang van ‘een overheid met minder regelzucht en controledwang, die mensen ruimte geeft en niet hindert, maar juist helpt.’ Hulsewé: ‘In de zorg zien we juist de tegenovergestelde beweging: meer regels en controle, terwijl bezuinigingen de ruimte om te veranderen verder beperken. Het baart me zorgen dat de korting op de opleiding van medisch specialisten nog steeds in de begroting staat. De bezuinigingen in de zorg hebben gevolgen voor de draagkracht en het verandervermogen in de sector.’
Het kabinet zet in op meer sturing via wet- en regelgeving en een stevigere rol voor toezichthouders en zorgverzekeraars. Hulsewé: ‘Het is illusoir te denken dat meer centrale sturing en bemoeienis van bovenaf de omslag naar passende zorg gaat versnellen. Integendeel, het risico is levensgroot dat de initiatieven van de werkvloer hierdoor worden gefrustreerd. Nog gevaarlijker wordt het als anderen zich met de inhoud van de zorg gaan bemoeien.'
Verpleegkundigen, huisartsen, medisch specialisten en andere zorgprofessionals werken volop aan passende zorg. Hulsewé: ‘We moeten wel, want het aantal patiënten neemt toe terwijl het aantal collega’s afneemt. Hoe geven we dan toch de beste zorg aan iedere patiënt? Door met vele initiatieven en ideeën te werken aan de transitie naar passende zorg. We bespreken bijvoorbeeld uitgebreid met patiënten wat een behandeling nu precies toevoegt aan de kwaliteit van het leven en staan ook stil bij de verschillende alternatieven, inclusief lichter, thuis of niet behandelen. Tegelijkertijd raakt dat direct de financiële gezondheid van de ziekenhuizen, die toch al niet zo goed is, omdat die nieuwe vormen van zorg afgerekend worden volgens het oude niet passende stelsel.'
Een belangrijk onderdeel van de transformatie is de beweging om de mensen steeds meer buiten het ziekenhuis te behandelen. Bijvoorbeeld door samenwerking van zorgprofessionals over de lijnen heen, zoals in een regionaal netwerk waarin huisartsen en cardiologen zorg dichter bij huis bieden. Een ander voorbeeld zijn de keuzehulpen die we ontwikkelen om de afweging met de patiënt in de spreekkamer te ondersteunen en die thuis al bekeken kunnen worden. Ook voorkomen we met digitale monitoring onnodige ziekenhuisbezoeken. Het zijn maar een paar voorbeelden, maar veel van deze initiatieven lopen vast. Zorgverzekeraars zijn terughoudend met de vergoeding, omdat de opbrengst zich niet direct laat uitrekenen.
Hulsewé: ‘En terwijl wij ruimte en steun vragen om de transitie naar passende zorg verder vorm te geven zie ik tegelijkertijd de wens van het kabinet om het Zorginstituut meer grip te geven op de richtlijnen. Laten we voorkomen dat de inhoud van de zorg bepaald gaat worden door de overheid. Passende zorg is geen afvinklijst, maar maatwerk. Wat voor de ene patiënt werkt, kan voor de ander juist onwenselijk zijn. Dat vergt een zorgvuldige afweging die gemaakt wordt door de patiënt en de dokter. En niemand anders.’
Bekijk ook
Foto: Valerie Kuypers / ministerie van Financiën