Pilots: van basisarts tot breed inzetbare dokter
Hoe leiden we basisartsen op tot breed inzetbare dokters? Die vraag staat centraal in tien pilots die momenteel lopen binnen het project Ruimte voor opleiden van de Federatie Medisch Specialisten. Hoewel de pilots nog in de beginfase zijn, bieden ze nu al een interessant inkijkje in de verschillende manieren waarop ziekenhuizen en de ggz werken aan de ontwikkeling van de dokter van de toekomst. We vroegen drie betrokken organisaties waarom zij meedoen, hoe de pilot er in de praktijk uitziet en wat zij hopen dat de pilot oplevert voor de ontwikkeling van de basisarts.
Catharina Ziekenhuis
Wat hopen jullie te bereiken met deze pilot?
‘De zorg vraagt om een breed inzetbare dokter die flexibel kan acteren in een complex zorglandschap. De kernactiviteiten voor basisartsen geven daar richting aan. Met deze pilot willen we onderzoeken of deze kernactiviteiten in de praktijk haalbaar en realistisch zijn en of ze basisartsen stimuleren om gerichte leerdoelen te formuleren en zich verder te ontwikkelen. Daarnaast hopen we beter inzicht te krijgen in de effecten van onze begeleiding op de professionele identiteit, veerkracht en ontwikkeling van basisartsen. Juist de 'zachtere' aspecten van opleiden zijn vaak lastig meetbaar, terwijl ze van grote waarde zijn voor de ontwikkeling van een breed inzetbare dokter. Met de gestructureerde interviews uit de pilot willen we deze effecten beter onderbouwen en ons opleidingsprogramma verder versterken.'
Hoe ziet de pilot eruit in de praktijk?
‘We investeren al langer in het welzijn en de professionele identiteitsvorming van basisartsen door individuele coaching, intervisie en informele pizza-sessies. Tot nu toe misten we gegevens om goed in beeld te brengen wat deze interventies betekenen voor hun professionele ontwikkeling. Met de pilot en de bijbehorende gestructureerde interviews hopen we die effecten beter zichtbaar en onderbouwd te maken. Zo bouwen we aan een opleiding die niet alleen gericht is op medische kennis, maar juist op de veerkracht en professionele identiteit van de arts.’
Ziekenhuis Gelderse Vallei
Wat hopen jullie te bereiken met de pilot?
‘Wij hebben al meer dan vijftien jaar ervaring met een poule beschouwende arts-assistenten en sinds 2019 ook met een snijdende poule. We zien dagelijks de meerwaarde van basisartsen die breed zijn opgeleid en inzetbaar zijn over verschillende afdelingen en specialismen. De pilot helpt om ons begeleidings- en onderwijsprogramma kritisch te evalueren en verder te versterken. Daarbij kijken we onder meer hoe we ons toegevoegde maandelijkse programma, waarin basisartsen en medisch specialisten persoonlijke ervaringen delen en reflecteren op thema's als veerkracht, fouten maken en professionele ontwikkeling, verder kunnen verdiepen, zodat het nog beter bijdraagt aan de professionele ontwikkeling van jonge artsen.'
Hoe ziet de pilot eruit in de praktijk?
‘Aan de pilot doen acht startende basisartsen mee uit de beschouwende en snijdende poule. Zij werken met het digitale portfolio waarin nu ook de kernactiviteiten zijn opgenomen. Daarbij volgen ze het bestaande begeleidingsprogramma met een buddy (collega arts-assistent met meer ervaring), een mentor (lid van de opleidingsgroep maar niet de opleider) en een gestructureerd inwerk- en onderwijsprogramma. De pilot sluit daarmee aan op de bestaande praktijk: we volgen hoe de kernactiviteiten en professionele ontwikkeling in de praktijk een plek kunnen krijgen.’
Tergooi MC
Wat hopen jullie te bereiken met deze pilot?
‘Voor ons is deze pilot een logisch vervolg op het onderwerp dat in 2025 centraal stond tijdens onze jaarlijkse COC-trainingsdag. Samen met opleiders en aios verkenden we toen hoe de opleiding zich de komende jaren zou moeten ontwikkelen aan de hand van de zeven thema's uit de visie Medisch Specialist 2035. Met de pilot willen we onderzoeken hoe de kernactiviteiten in de praktijk kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van een breed inzetbare dokter en welke aanpassingen daarvoor nodig zijn in ons leer- en begeleidingsmodel. Daarnaast hopen we meer inzicht te krijgen in de praktische uitvoerbaarheid van de kernactiviteiten en bij te dragen aan het draagvlak voor de breed inzetbare dokter. Met het oog op de toenemende schaarste aan zorgprofessionals en de vergrijzing zien wij daar veel waarde in, al merken we dat dit onderwerp onder basisartsen nog niet vanzelfsprekend leeft. We hopen dat de uitkomsten van de pilots handvatten bieden om de opleiding hier verder op in te richten.’
Hoe ziet de pilot eruit in de praktijk?
‘Acht basisartsen uit de interne geneeskunde, chirurgie en klinische geriatrie doen mee aan de pilot. Bij de start hebben zij een zelfscan ingevuld om zicht te krijgen op hun eigen ontwikkeling én om de kernactiviteiten in de praktijk te toetsen. Op basis daarvan formuleren zij leerdoelen rondom kernactiviteiten binnen een ander specialisme of op een andere werkplek dan zij gewend zijn. Aan het einde van de pilot vullen zij de zelfscan opnieuw in om hun ontwikkeling te evalueren. Op dit moment vertalen we de leerdoelen naar de praktijk en betrekken we mentoren en buddy's bij de verdere ontwikkeling van het leer- en begeleidingsmodel.’