Herziening richtlijn Epilepsie
Vijf modules van de richtlijn Epilepsie zijn herzien. De aanbevelingen geven concretere adviezen over medicatie, immunotherapie, fractuurpreventie, organisatie van zorg en snelle diagnostiek en verwijzing naar psycholoog bij FNS-A.
Per patiënt kunnen epileptische aanvallen sterk verschillen in ernst en hoe vaak ze voorkomen. Ook kunnen patiënten lichamelijke en mentale problemen ervaren. De zorg voor mensen met epilepsie vraagt dan ook om passende behandeling en goede afstemming tussen zorgverleners. Nieuwe wetenschappelijke inzichten, nieuwe terminologie en ontwikkelingen in diagnostiek en behandeling waren aanleiding om vijf modules te herzien. Dit moet bijdragen aan beter afgestemde zorg voor mensen met epilepsie.
Wat staat erin?
In de vijf herziene modules zijn de aanbevelingen geactualiseerd en op verschillende onderdelen aangescherpt. De belangrijkste wijzigingen zijn:
- Functionele neurologische stoornis aanvallen (FNS-A): De term psychogene niet-epileptische aanvallen (PNEA) is vervangen door FNS-A. Er ligt meer nadruk op het stellen van een positieve diagnose en duidelijke uitleg aan patiënten en naasten. Ook wordt vroege verwijzing naar een (medisch) psycholoog aanbevolen, bij voorkeur met expertise in FNS-A.
- Anti-aanvalsmedicatie: generiek of spécialité: De aanbevelingen over het wisselen van geneesmiddelen zijn aangescherpt en sluiten aan bij de Leidraad Verantwoord Wisselen Medicijnen. Schrijf nieuwe anti-aanvalsmedicatie voor op stofnaam. Voorkom bij bestaand gebruik onnodige wisselingen tussen generieke middelen en spécialités of tussen fabrikanten. Nieuwe wetenschappelijke literatuur verandert de eerdere hoofdconclusie niet.
- Immunotherapie: De aanbevelingen voor immunotherapie bij auto-immuunencefalitis geven nu specifiekere adviezen over eerste-, tweede- en onderhoudsbehandeling. De module adviseert als eerste behandeling intraveneuze toediening van methylprednisolon en immunoglobulinen. Bij onvoldoende respons wordt rituximab aanbevolen. Bij risico op een recidief kan een onderhoudsbehandeling worden overwogen.
- Welke functies in welke lijn: De module verduidelijkt welke volwassen patiënten specialistische controle nodig hebben en wanneer terugverwijzing naar de huisarts mogelijk is. Een jaarlijkse specialistische controle is vooral bedoeld voor patiënten met actieve epilepsie of polyfarmacie. Volwassenen die langer dan twee jaar aanvalsvrij zijn, kunnen worden terugverwezen naar de huisarts (in overleg met de huisarts). Voorwaarde is dat geen beleidswijziging wordt verwacht en neurologische controles geen toegevoegde waarde meer hebben. Een uitzondering geldt voor vrouwen in de vruchtbare leeftijd die valproaat of topiramaat gebruiken. Bij overdracht krijgt de huisarts aandachtspunten mee voor verdere begeleiding. Bij veranderingen in de situatie wordt laagdrempelig contact geadviseerd.
- Screening op osteoporose en fractuurpreventie: De aanbevelingen zijn uitgebreid met concretere adviezen over calcium- en vitamine-D-inname en leefstijl. Het advies is om mensen met epilepsie die anti-aanvalsmedicatie gebruiken te informeren over het verhoogde fractuurrisico. En vanaf 60 jaar het fractuurrisico te beoordelen met de risicofactorenscorelijst uit de multidisciplinaire richtlijn Osteoporose en fractuurpreventie. Overweeg verder verwijzing naar een osteoporosespecialist bij patiënten jonger dan 50 jaar met een fractuur na een insult zonder duidelijk ander trauma.
Samenwerking
De modules zijn ontwikkeld door het richtlijncluster epilepsie, een multidisciplinaire werkgroep met vertegenwoordigers van neurologen (NVN), neurochirurgen (NVvN), anesthesiologen (NVA), artsen verstandelijk gehandicapten (NVAVG), intensivisten (NVIC), kinderartsen (NVK) en klinisch genetici (VKGN), nucleair geneeskundigen (NVNG), internisten (NIV), psychologen (NIP), radiologen (NVvR), spoedeisende hulp artsen (NVSHA), ziekenhuisapothekers (NVZA) en patiëntvertegenwoordigers (EpilepsieNL).
Het traject is begeleid door het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten. Financiering is afkomstig van de Stichting Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS).