Darmkankersurveillance bij IBD aangepast
De richtlijn Inflammatoire darmziekten volwassenen is uitgebreid met een module over surveillance-intervallen. Bij patiënten met een laag risico op colorectaal carcinoom is na de indexcoloscopie geen standaard vervolgcontroles meer nodig. Bij een verhoogd risico blijft periodieke surveillance aanbevolen.
Patiënten met inflammatoire darmziekten (IBD) hebben een verhoogd risico op colorectaal carcinoom (CRC). Dit risico verschilt per patiënt. De bestaande surveillanceadviezen houden onvoldoende rekening met die verschillen. Daardoor krijgen ook patiënten met een laag risico periodiek controlecoloscopieën, terwijl de wetenschappelijke onderbouwing voor deze controles ontbreekt. De nieuwe module brengt het surveillancebeleid beter in lijn met het individuele risico op CRC. De nieuwe module is ontwikkeld binnen het programma Less-is-more van Zorgevaluatie en Gepast Gebruik (ZE&GG). Binnen dit programma wordt onderzocht hoe zorg beter kan aansluiten bij werenschappelijke inzichten en de individuele situatie van patiënten.
Minder coloscopieën bij laag risico
De module beschrijft hoe controle-intervallen worden afgestemd op het individuele risico op CRC. Het advies is om bij patiënten met een laag CRC-risico na een eerste index-surveillancecoloscopie geen standaard surveillancecoloscopie meer uit te voeren. Bij patiënten met een matig tot ernstig verhoogd risico blijft periodieke surveillance wel aanbevolen. De controle-intervallen worden afgestemd op het individuele risico, met behulp van een dynamische risicocalculator. Bij de module is een beslispad ontwikkeld dat het surveillancebeleid en de keuze voor intervallen ondersteunt.
Wat betekent dit?
Door surveillance bij patiënten met een laag CRC-risico te staken, kunnen naar schatting ongeveer 10.000 coloscopieën per jaar vervallen. Dat betekent minder belastende onderzoeken voor patiënten. Het vervallen van deze coloscopieën leidt naar schatting ook tot een besparing op de zorgkosten.
Het stoppen van periodieke controles kan bij patiënten die voorheen wel voor surveillance in aanmerking kwamen vragen of onzekerheid oproepen. Hoewel veel patiënten de coloscopie en vooral de voorbereiding als belastend ervaren, vinden zij het ook belangrijk om inzicht te houden in hun risico op darmkanker. Daarom is het belangrijk dat arts en patiënt samen bespreken wat de nieuwe aanbevelingen betekenen voor hun persoonlijke situatie. Een goede uitleg over het individuele risico en het aangepaste controlebeleid is daarbij essentieel.
Samenwerking
De module is ontwikkeld door het richtlijncluster Benigne Darmaandoeningen, een multidisciplinaire werkgroep met vertegenwoordigers van onder andere maag-darm-leverartsen (NVMDL), kinderartsen (NVK), chirurgen (NVvH) en patiëntvertegenwoordigers (Crohn & Colitis NL en Stichting Kind & Zorg).
Het traject is begeleid door het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten. Financiering is afkomstig uit de Less-is-more subsidie van het programma Zorgevaluatie en Gepast Gebruik (ZE&GG).
Bekijk de richtlijn Inflammatoire darmziekten (IBD) volwassenen