Kwaliteit opleider
Competentieprofiel | Erkenning | Visitatie | Professionalisering
De beste opleiders zorgen voor de beste medisch specialisten. Aan opleiders worden dan ook hoge eisen gesteld. Ze moeten niet alleen beschikken over de juiste kennis en vaardigheden, maar zich ook continu blijven ontwikkelen. Om de kwaliteit van de opleiding, de opleidingsinstelling én de opleiders te borgen, zijn onder meer opleidingsvisitaties verplicht.
Lees ook: Kwaliteit opleiding, Regelgeving, Voortgang en beoordeling en Bedrijfsvoering
Competentieset supervisoren en opleiders
Voor supervisoren en opleiders is een competentieset ontwikkeld, die inzicht geeft in de kennis en vaardigheden waarover een opleider en zijn of haar collega’s idealiter beschikken. Voor supervisoren zijn dat de volgende competentiegebieden:
- Didactisch handelen;
- Begeleiden en beoordelen;
- Creëren van een veilig leerklimaat;
Voor opleiders komen daar nog twee competentiegebieden bij:
- Organiseren van de opleiding;
- Aansturen van de opleidingsgroep.
Om te kunnen spiegelen in hoeverre je in de praktijk volgens deze competenties opleidt, is elk van de competentiegebieden nader uitgewerkt in een aantal onderliggende vaardigheden.
Erkenning
Een instelling of medisch specialist kan pas aios opleiden als de Registratiecommissie Geneeskundig Specialisten (RGS) de instelling heeft erkend voor de opleidingsonderdelen van het specialisme waarin de aios wordt opgeleid. Bij de aanvraag tot erkenning moet de opleider een aantal documenten meesturen, waaronder het hierboven beschreven competentieprofiel en het lokaal opleidingsplan. De procedure tot erkenning neemt zes tot acht maanden in beslag. Voordat de RGS een besluit kan nemen over het verzoek tot eerste erkenning als opleidingsinrichting, moet visitatie plaatsvinden. Bij hernieuwing van een erkenning kan ook besloten worden tot visitatie. Een eerste erkenning is maximaal twee jaar geldig, daarna moet opnieuw gevisiteerd worden. Vervolgens kan de erkenning telkens met een periode van maximaal vijf jaar verlengd worden.
Visitatie
Elke opleiding wordt eens in de vijf jaar gevisiteerd en zo nodig vaker. Het doel van de opleidingsvisitatie is om te beoordelen of de opleiding (opleider, plaatsvervangend opleider, opleidingsgroep en opleidingsinrichting) voldoet aan de eisen en verplichtingen zoals die door het College Geneeskundige Specialismen zijn vastgelegd in het Kaderbesluit en het Specifieke Besluit. De visitatiecommissie beoordeelt dus of de opleiding en alle actoren voldoen aan de wettelijke eisen. Daarnaast is de visitatie erop gericht om opleidingsgroepen te stimuleren tot continue verbetering. De visitatoren treden op als adviseur van de RGS. In sommige klinieken vindt ter voorbereiding een aantal weken voorafgaand aan de visitatie een zogeheten proefvisitatie of interne audit plaats.
Professionalisering
Opleiders moeten bij een erkenningsaanvraag een overzicht meesturen waaruit blijkt dat de leden van de opleidingsgroep hebben deelgenomen aan geaccrediteerde (onderwijskundige) professionaliseringsactiviteiten. Dit kunnen cursussen, masterclasses of congressen zijn op landelijk, regionaal of lokaal niveau. De Federatie Medisch Specialisten organiseert onder andere het jaarlijkse MMV-congres, en bijeenkomsten in het kader van Opleiden 2025. Maar ook de Academie Medisch Specialisten biedt diverse trainingen aan voor startende opleiders, en op het gebied van medisch leiderschap. Daarnaast is op lokaal en regionaal niveau veel scholing mogelijk. Elk van de acht Onderwijs- en Opleidingsregio’s (OOR’s) heeft een eigen aanbod.