Opleiden en ontwikkelen

Preventie en leefstijl

Preventie en leefstijl spelen een steeds grotere rol in de medisch-specialistische zorg. Dat vraagt om aandacht voor kennis, vaardigheden en toepassing in de praktijk tijdens en na de opleiding. Op deze pagina vind je trainingen, materialen en praktische handvatten om preventie en leefstijl een plek te geven binnen de opleiding en dagelijkse zorgpraktijk.

Afbeelding
Doe de zelfscan

Trainingsaanbod

Scherp je kennis over preventie en leefstijl verder aan en bekijk hieronder het aanbod van scholing en trainingen over inhoudelijke thema's, praktische vaardigheden en hulpmiddelen binnen de leefstijlgeneeskunde.

  • Twee e-learnings - Metabole gezondheid en leefstijl en Kinderen en leefstijl
    De Federatie ontwikkelde deze geaccrediteerde e-learningmodules samen met diverse wetenschappelijke verenigingen en Vereniging Arts en Leefstijl. De modules richten zich op aandoeningen waar veel medisch specialisten dagelijks mee te maken hebben. Zij vergroten je inzicht in de relatie tussen leefstijl en gezondheid en bieden handvatten om dit direct toe te passen in de praktijk. Voor beide thema’s is er een basis- en een verdiepende module beschikbaar.
  • Online cursus - Leefstijlinterventies in de praktijk
    De Federatie ontwikkelde deze online cursus samen met E-infuse. De cursus biedt een brede basis over preventie, leefstijl en leefomgeving in de medisch-specialistische praktijk, met praktische handvatten om leefstijl toe te passen in de spreekkamer. De cursus bestaat uit losse modules van 1-2 uur en is flexibel te volgen. Ook geschikt om samen met je vakgroep te doen. Meer informatie en inschrijven kan via de DLO of direct via E-Infuse. Benieuwd wat je kunt verwachten? Bekijk de introductievideo: 
video-play-button

Materialen

Webinar: Leefstijl, (niet) mijn pakkie-an
Praktische tips van medisch specialisten over leefstijlinterventies in de spreekkamer.

video-play-button

Bekijk ook de andere webinars uit de webinarreeks Opleiden 2025.

Podcast Stem van de dokter: De maatschappelijk betrokken dokter
Over publieke gezondheid en de rol van medisch specialisten, met Wanda de Kanter en Robin Peeters.


Benieuwd naar alle afleveringen van de podcast? Bekijk ze hier. Je vindt ze ook op Spotify of iTunes.

Podcastserie: Coalitie Leefstijl in de Zorg
Inspirerende gesprekken over leefstijl in de dagelijkse zorgpraktijk. Beluister de podcasts.

Preventie-podcasts: Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ)
Praktijkvoorbeelden over leefstijl, rookvrije zorg en gezonde ziekenhuisomgevingen. Luister de podcasts.

Expertsessies - Vereniging Arts en Leefstijl
Geaccrediteerde expertsessies van Vereniging Arts en Leefstijl waarin deskundigen actuele thema's, praktijkervaringen en handige tools delen. Duur: 45–60 minuten per sessie. Bekijk de expertsessies.

Netwerken en platforms

Wil je je netwerk uitbreiden? Bekijk het overzicht van organisaties en initiatieven die zich bezighouden met leefstijl in de zorg.

Alliantie Voeding in de Zorg
De Alliantie Voeding in de Zorg is een samenwerkingsverband dat wetenschap en praktijk verbindt om voeding en leefstijl structureel onderdeel te maken van de zorg.

Beter Gezond
Landelijk programma dat ziekenhuizen helpt leefstijl structureel onderdeel te maken van medische zorg en behandeling.

Coalitie Leefstijl in de Zorg
Landelijk netwerk van zorgorganisaties en beroepsverenigingen dat leefstijl structureel verankert in opleiding en zorgpraktijk.

Kennisplatform Preventie in de Zorg
Een onafhankelijk platform dat onderzoek, beleid en praktijk op het gebied van preventie met elkaar verbindt.

Netwerk Preventie - Federatie Medisch Specialisten
Dit netwerk zet zich in om de betrokkenheid van medisch specialisten bij preventie en gezondheidsbevordering te versterken.

Vereniging Arts en Leefstijl
Netwerk van artsen en andere zorgprofessionals die leefstijlgeneeskunde willen toepassen in de praktijk. De vereniging biedt scholingen, materialen zoals het Leefstijlroer en inspirerende casussen uit de zorg.

Voeding Leeft
Onafhankelijke organisatie die wetenschappelijke kennis vertaalt naar praktische leefstijlprogramma’s voor mensen met (chronische) aandoeningen, ontwikkeld in samenwerking met zorgprofessionals en patiënten.

Heb je zelf ook een netwerk of platform voor op deze pagina? Stuur dan een mail naar opleiding@demedischspecialist.nl.

Integratie in je opleiding

Hoe integreer je preventie en leefstijl in je opleiding? Volg het stappenplan, per stap staat weergegeven hoe je deze kunt uitvoeren en welke tools en documenten je daarbij kunnen helpen.

Stap 1: Bepaal het onderwerp

Hoe kun je dat doen?

  • Stel vast wat je interesse heeft.
  • Ligt er een dergelijk vraagstuk in jouw werkomgeving? 
  • Kun jij geheel of gedeeltelijk een bijdrage leveren aan een oplossing.

Wat kan helpen?

Bekijk voorbeeldprojecten om je eigen interesse te bepalen en leer van anderen. Bekijk de onderstaande link:

Stap 2: Formuleer de opdracht en de opbrengst voor je activiteit/project

Hoe kun je dat doen?

  • Formuleer het doel van je project/activiteit.
  • Beschrijf de opbrengst.

Wat kan helpen?

Formuleer concrete, haalbare projectdoelen volgens de SMART-methode. 

Stap 3: Toon de relevantie aan voor je vakgebied, je opleiding en je eigen ontwikkeling

Hoe kun je dat doen?

Relateer de activiteit aan doelen in het (landelijk, regionaal, lokaal, individueel) opleidingsplan.

  • Aan welke opleidingsdoelen, thema’s of EPA’s werk je met deze activiteit?
  • Past de activiteit bij bestaande opleidingsdoelen en/of wordt het je persoonlijke profilering?
  • Wat draagt deze activiteit bij aan jouw ontwikkeling?

Wat kan helpen?

Koppel je project aan je individuele opleidingsplan en -schema. Klik op de onderstaande link:

Bekijk praktische handvatten voor individuele profilering. Klik op de onderstaande link: 

Stap 4: Stel je ontwikkeldoelen vast

Hoe kun je dat doen?

  • Beschrijf je ambitie: wat wil je doen, waarom ben je enthousiast, wat moet je daarvoor in huis hebben aan kennis en vaardigheden.
  • Formuleer je ontwikkeldoelen in je individueel opleidingsplan.

Wat kan helpen?

Formuleer concrete ontwikkeldoelen en ambities. Klik op de onderstaande link:

Stap 5: Creëer draagvlak

Hoe kun je dat doen?

  • Breng in kaart welke (meer)waarde deze activiteit kan hebben voor jezelf, je vakgroep, je opleider, de kliniek waar je werkt.
  • Zorg zo mogelijk voor een win-win situatie: jij ‘lost een probleem op’ voor je vakgroep (daar is tijd en inzet voor nodig) en je werkt ondertussen aan je eigen ontwikkeldoelen.

Stap 6: Krijg je opleider mee

Hoe kun je dat doen?

  • Geef duidelijk aan dat dit onderwerp je interesse heeft en dat je gemotiveerd bent hier aandacht aan te besteden naast je andere (opleidings-) activiteiten.
  • Agendeer dit ook in (voortgangs-)gesprekken) met je opleider.
  • Geef aan welke tijdinvestering je verwacht en hoe die past/ of van invloed is op je werk.
  • Geef aan welke inzet/supervisie je verwacht van je opleider of (andere) experts.
  • Maak voor jezelf duidelijk hoe ver je wilt gaan in investeren van ‘opleidings-/werktijd’ en ‘eigen tijd’ en formuleer alvast een voorstel voor het gesprek met je opleider.

Stap 7: Geef aan hoe je aan je ontwikkeldoelen gaat werken

Hoe kun je dat doen?

Ga na welke kennis en vaardigheden je nog moet ontwikkelen en breng in kaart hoe je dat zou kunnen doen.

Bijvoorbeeld: kennis ontwikkelen via scholingsactiviteiten (webinars, training, cursus) en werkgerichte activiteiten (participatie in een project, uitvoeren van een opdracht, ontwikkeling van een tool, proces, procedure, toepassing).

Stap 8: Maak duidelijke afspraken

Hoe kun je dat doen?

Vergeet niet om duidelijke afspraken te maken en vast te leggen met alle betrokkenen.

Bekijk ook

Meer weten over preventie? Bekijk de themapagina.