Richtlijnen ondersteunen zorgvuldige keuzes bij toenemende druk op de zorg
De vraag naar zorg neemt toe en de beschikbare personele capaciteit en middelen staan onder druk. Dat vraagt om zorgvuldige keuzes over welke zorg voor patiënten daadwerkelijk bijdraagt aan een langer of beter leven. ‘Juist daarom is het belangrijk om nog duidelijker te maken wat we wel en niet aanbevelen - en waarom,’ zegt kinderchirurg Roel Bakx, voorzitter van de Richtlijnencommissie van de Federatie. ‘Daarvoor hebben we een handreiking ontwikkeld die daarbij ondersteunt,’ aldus Bakx.
Bij het ontwikkelen van richtlijnen hebben medisch specialisten de taak om afwegingen expliciet te maken en te vertalen naar aanbevelingen. Richtlijnen ondersteunen medisch specialisten en patiënten bij het maken van die afwegingen in de spreekkamer. Ze brengen wetenschappelijk bewijs, klinische expertise en het perspectief van patiënten en andere betrokken partijen zoals de ziekenhuizen samen. Bakx: ‘Daarbij worden verschillende factoren meegewogen, zoals de balans tussen gewenste en ongewenste effecten, kosten, haalbaarheid, gelijkheid en duurzaamheid; het zogeheten Evidence-to-Decision framework. Daarbij wordt ook expliciet aandacht besteed aan situaties waarin zorg geen toegevoegde waarde heeft of niet passend is.’
Aansluiten bij nieuwe inzichten
Vertegenwoordigers van wetenschappelijke verenigingen en patiëntenorganisaties beoordelen samen de stand van wetenschap, aangevuld met klinische expertise en de ervaringen van patiënten. ‘Ze zorgen dat onze aanbevelingen in richtlijnen blijven aansluiten bij nieuwe inzichten en veranderende omstandigheden. Dat is wat patiënten van ons mogen verwachten. Daarmee kunnen we in de spreekkamer met de patiënt zorgvuldig en afgewogen keuzes maken’ aldus Bakx.
Handreiking
Om medisch specialisten te ondersteunen, heeft de Federatie samen met het Kennisinstituut een handreiking opgesteld voor het formuleren van aanbevelingen in richtlijnen. Het helpt om aanbevelingen explicieter en richtinggevender te formuleren: wat doen we wel, wat doen we niet, en onder welke voorwaarden. Bakx: ‘Door onze afwegingen transparanter te maken, wordt duidelijker waarop aanbevelingen zijn gebaseerd en hoe ze in de praktijk toegepast kunnen worden.’