Medisch specialisten bespreken de grenzen van zorg

Tijdens de jaarlijkse Zomerbijeenkomst gisteravond was de centrale vraag: wat gaan we als medisch specialisten anders of minder doen, en hoe vertellen we dat de patiënt? Hoogleraar zorg en samenleving Jan Kremer, gynaecoloog Annemijn Aarts, mdl-arts Thijs Schwartz en internist Yvo Smulders gingen onder leiding van dagvoorzitters Karel Hulsewé en Kirsten Dabekaussen over deze vraag in gesprek. Want steeds meer medisch specialisten voeren gesprekken met patiënten over de vraag welke zorg nog zinvol is - en welke niet meer. Daarbij ervaren zij in toenemende mate druk van patiënten en hun omgeving om toch door te gaan met onderzoek of behandeling. Dit blijkt ook uit een uitvraag van de Federatie Medisch Specialisten onder 442 medisch specialisten. 

Afbeelding

Ruim zes op de tien specialisten (62%) geven aan vaker dan voorheen te bespreken dat een onderzoek, verwijzing of behandeling niet (meer) zinvol is. Tegelijkertijd ervaart 66% geregeld druk van patiënten om tóch voor onderzoek of behandeling te kiezen, ondanks uitleg waarom dat medisch niet passend is. Ook vindt 66% van de artsen dat patiënten steeds vaker verwachten dat ‘alles mogelijk moet zijn’ als het gaat om zorg.

Federatievoorzitter Karel Hulsewé: ‘Medisch specialisten willen hun patiënten de best passende zorg bieden. Tegelijk zijn de verwachtingen in de samenleving hoog en de druk in de spreekkamer neemt toe. Het gesprek over wat medisch zinvol is en wat niet, vraagt tijd, vertrouwen en goede uitleg. Het is daarom mooi om te zien dat medisch specialisten samen met wetenschappelijke verenigingen hierin het voortouw nemen. Ik denk dan aan de de-implementatie agenda van de cardiologen, de mdl-artsen die begonnen met ‘eerst stoppen dan bewijs’ of de chirurgen die minder snel opereren bij een acute blindedarmontsteking en eerst antibiotica gebruiken.’

Medisch specialisten geven in de uitvraag ook aan maatschappelijke factoren steeds vaker mee te nemen in hun afwegingen. Zo zegt 63% vaker rekening te houden met onder meer kosten, capaciteit, duurzaamheid en wachtlijsten bij beslissingen over onderzoek of behandeling. Vooral kosten (69%) en capaciteit (65%) spelen hierbij een rol. Volgens veel respondenten hoort het maatschappelijke gesprek over grenzen aan de zorg echter niet alleen in de spreekkamer plaats te vinden.  

Bekijk de uitkomsten van de uitvraag

Gerelateerd nieuws

Blog: Minder is niet makkelijker

Federatievoorzitter Karel Hulsewé schrijft in zijn blog in ons magazine Medisch Specialist: 'Passende zorg betekent telkens opnieuw wegen wat wel en wat niet waarde toevoegt. En vaak is juist dat laatste het lastigst: uitleggen waarom we iets níet doen.'

Nieuw: Overzichtsdocumenten optimaliseren passende zorg

De Federatie publiceert twee nieuwe overzichtsdocumenten met samenvattingen van acht handreikingen van de commissie Verdeelmodel en normtijden.

Richtlijnen ondersteunen zorgvuldige keuzes bij toenemende druk op de zorg

De vraag naar zorg neemt toe en de beschikbare personele capaciteit en middelen staan onder druk. Dat vraagt om zorgvuldige keuzes over welke zorg voor patiënten daadwerkelijk bijdraagt aan een langer of beter leven.

NZa: duidelijke vooruitgang in samenwerking ziekenhuizen en msb’s

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) onderzocht in 2024 op verzoek van de minister van VWS het verbeterpotentieel van medisch-specialistische bedrijven (msb’s) en formuleerde acht verbeterpunten om de transitie naar passende zorg te laten slagen. Uit het onderzoek blijkt dat op alle acht punten duidelijke vooruitgang is geboekt. De positieve ontwikkeling bij vier punten is dermate sterk dat deze niet langer als verbeterpunt gelden.

Federatie stuurt brief aan minister Hermans

De Federatie Medisch Specialisten heeft een brief gestuurd aan de nieuwe minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Federatievoorzitter Karel Hulsewé feliciteert haar van harte met haar benoeming en wenst hij haar veel succes in deze verantwoordelijke functie. In de brief gaat de Federatie inhoudelijk in op drie punten uit het coalitieakkoord.

Reactie medisch specialisten op het coalitieakkoord

De coalitie van D66, VVD en CDA heeft vrijdag 30 januari het coalitieakkoord gepresenteerd met als titel ‘Aan de slag’. De drie partijen geven aan te willen ‘bouwen aan een beter Nederland’. ‘Wij geloven dat de samenleving weer een politiek wil die laat zien dat mét elkaar meer oplevert dan tegen elkaar’, staat in het voorwoord van Jetten (D66), Yesilgöz (VVD) en Bontenbal (CDA).