Uitgelicht: 1.500 dokters over passende zorg

Elske Kuipers, neuroloog Tiel

‘Passende zorg betekent voor mij: de juiste zorg, op de juiste plek. Bij mensen met multiple sclerose zetten we steeds vaker MS-verpleegkundigen thuis in, zodat patiënten minder vaak naar het ziekenhuis hoeven, maar we toch goed zicht houden op hun gezondheid. Ook werken we aan thuistoepassingen, zoals holters voor hartritmeregistratie. Maar passende zorg vraagt meer dan initiatief van artsen: de financiering moet meebewegen. Nu worden we soms financieel ‘gestraft’ voor minder of verplaatste zorg. Als verzekeraars en ziekenhuizen dit niet samen aanpakken, blijft passende zorg vooral een mooi ideaal op papier.’

Herman Helder, kno-arts Arnhem

‘Ik neem patiënten actief mee in keuzes: van simpele, betaalbare oplossingen tot complexere behandelingen. We bespreken samen wat echt nodig is - en soms juist wat níet. Passende zorg betekent voor mij zorgvuldig afwegen, uitleggen en luisteren, ook als tijd of taalbarrières dat lastig maken. Zo voorkom je overbehandeling en sluit de zorg beter aan bij de mens achter de klacht. Dat probeer ik ook mijn aios en collega’s mee te geven: passende zorg werkt alleen als je haar voorleeft. Niet-passende zorg is als te krappe schoenen: duur, zonde, en je loopt er slecht op.’

Sander Kamerbeek, klinisch fysicus Dalfsen

‘Passende zorg betekent ook: technologie doelmatig inzetten. In de radiotherapie kijken we kritisch welke innovaties echt bijdragen aan kwaliteit én doelmatigheid. Zo onderzoeken we met AI bij de behandeling van hersenmetastasen of het gebruik niet alleen betere resultaten oplevert, maar ook doelmatiger is in tijd, kosten en werkplezier. Want niet elke vernieuwing is automatisch een verbetering. Passende zorg vraagt daarom afstemming binnen het team: wat voegen we toe, wat laten we? En hoe houden we het werk aantrekkelijk en uitvoerbaar? Alleen als technologie én mensen in balans zijn, is de zorg echt passend.’

Bastiaan Thomeer, chirurg Uden

‘Passende zorg betekent soms ook niet opereren, waar dat wel nodig lijkt, zoals bij een comminutieve botbreuk. Onlangs besprak ik met een 58-jarige patiënt met schizofre­nie en ernstige nierproblemen dat een elleboogoperatie meer schade dan herstel zou brengen. Zes gesprekken verder besloten we samen af te zien van ingrijpen - een keuze die niet in het huidige financieringssysteem past. Want tijd voor het juiste gesprek wordt niet beloond, productie wel. Zolang zorgverzekeraars blijven rekenen in dbc's, remmen we vernieuwing af. De zorg is geen supermarkt waar je alles kunt krijgen. We moeten patiënten, politiek en financiers voorbereiden op dat besef - pas dan wordt zorg écht passend.’

Anique Spijkers, oogarts Utrecht

‘Passende zorg betekent ook grenzen stellen. Niet elke behandeling is zinvol of haalbaar, hoe graag patiënt of arts dat soms ook wil. Bij staaroperaties kijken we ook naar de belastbaarheid van de patiënt en of de zorg echt bijdraagt aan kwaliteit van leven. Tegelijk groeit de druk: spreekuren zijn overvol, wachttijden lopen op en patiënten verwachten dat alles kan. Daarom zoeken we naar slimme oplossingen. Optometristen draaien zelfstandig spreekuren, we zetten e-consulten in en voeren BICAT uit: twee staaroperaties op één dag. Efficiënter werken helpt, maar echte verlichting vraagt ook realistische verwachtingen en steun vanuit beleid.’

Thomas Boerlage, mdl-arts Gouda

‘Passende zorg vraagt tijd, luisteren en durven afzien van meer diagnostiek. In de praktijk is dat niet altijd eenvoudig: de logistiek schiet soms tekort en er is te weinig ruimte voor het echte gesprek. Toch haal ik veel voldoening uit consulten waarin we samen besluiten níet verder te onderzoeken, maar stil te staan bij wat de patiënt echt wil. Daarna is het belangrijk om ook aan advanced care planning te denken: wat gaan we doen als de gezondheid verder achteruitgaat? Zulke gesprekken geven richting én rust - dat is misschien wel de kern van passende zorg.’

Passende zorg bereiken we door:

• Samen beslissen met de patiënt
• Meer doelmatige zorg en kostenbesparing
• Samen met andere zorgprofessionals zorg verlenen (taakherschikking)
• Inzet van e-health, digitalisering en telezorg
• Meer multidisciplinaire samenwerking
• Minder of geen behandeling

Passende zorg ontstaat vanaf de werkvloer:

88% erkent de urgentie van passende zorg.
84% levert vaak tot altijd passende zorg.
70% draagt actief bij aan de ontwikkeling van passende zorg.
54% individuele medisch specialisten.
39% vakgroep.
33% medische staf.
23% raad van bestuur.

Het voornaamste doel van het leveren van passende zorg:

49% hogere zorgkwaliteit.
60% zorg beter laten aansluiten bij de individuele patiënt.
46% toegankelijke, toekomstbestendige zorg.
46% doelmatigheid en kostenbeheersing.

Voor passende zorg is nodig:

52% passende bekostiging.
57% meer tijd voor de patiënt.
34% budget voor initiatieven.
30% verbeterde databeschikbaarheid.

Download het artikel als pdf
Lees meer artikelen uit het magazine