Herziening volledige richtlijn Wervelmetastasen
De richtlijn Wervelmetastasen is volledig herzien met aandacht voor snellere diagnostiek, passende behandeling en multidisciplinaire samenwerking. Ook komen patiëntvoorlichting, samen beslissen en psychososciale ondersteuning uitgebreid aan bod.
Wanneer kanker uitzaait naar de botten, zit dit meestal in de wervelkolom (wervelmetastasen). Ze kunnen vervolgens doorgroeien naar de epidurale ruimte, waar de zenuwen lopen. Dat geeft veel pijn en kan neurologische uitval veroorzaken. Hoe verder wervelmetastasen zijn doorgegroeid, hoe slechter de levensverwachting van patiënten. Een tijdige diagnose en behandeling zijn dus essentieel. De herziene richtlijn Wervelmetastasen draagt hieraan bij. Het geeft zorgprofessionals duidelijke handvaten voor snelle diagnostiek, passende behandeling en multidisciplinaire samenwerking. Dit geeft patiënten een grotere kans om hun mobiliteit te behouden en vergroot hun kwaliteit van leven.
Wat staat erin?
Alle 25 modules uit de richtlijn Wervelmetastasen zijn herzien. Een deel van de modules is inhoudelijk herzien, de rest van de modules hebben een redactionele update gekregen. In de richtlijn komen de volgende onderwerpen aan de orde:
- Diagnostiek: De modules rondom diagnostiek gaan over een tijdige herkenning van wervelmetastasen en wervelkanaalcompressie. Ook beeldvormende technieken (zoals MRI) en beoordeling van neurologische uitvalsverschijnselen komen aan de orde. Een belangrijke aanpassing is bijvoorbeeld dat een MRI-scan niet hoeft als een CT-scan de klachten voldoende verklaart. Verder worden modernere prognosemodellen aangeraden met betrekking tot het inschatten van de overleving. Ook is het stroomschema herzien.
- Therapie: Deze modules gaan over keuzes rondom chirurgische behandeling, radiotherapie en systemische therapie. Hierbij is ook aandacht voor indicatiestelling, timing en multidisciplinaire afstemming. De therapiekeuze is nu meer gebaseerd op een systematisch, multidisciplinair beslismodel. Dit maakt behandelkeuzes meer gestructureerd, uniform én in overleg met de patiënt. Ook is het stroomschema herzien.
- Revalidatie: Deze modules gaan over functioneel herstel na wervelkanaalcompressie en verbetering van kwaliteit van leven, waaronder pijnbestrijding en ondersteuning bij mobiliteit. Er is daarbij meer aandacht voor structurele revalidatie volgens het International Classification of Functioning, Disability and Health model.
- Organisatie van zorg: In de herziene richtlijn is aandacht voor vlotte verwijzing en samenwerking tussen medische specialisten (zoals oncologen, radiologen, neurochirurgen, orthopedisch chirurgen) en revalidatieteams. Hierbij is ook meer aandacht voor patiëntvoorlichting, samen beslissen en psychososciale ondersteuning. Dit leidt tot meer mensgerichte zorg: patiënten worden beter meegenomen in keuzes en krijgen ondersteuning bij het omgaan met de impact van de ziekte en behandeling.
Samenwerking
De richtlijn is ontwikkeld op initiatief van de Nederlandse Vereniging voor Neurologie (NVN) in samenwerking met vertegenwoordigers van orthopeden (NOV), radiotherapeuten (NVRO), longartsen (NVALT), internisten (NIV), radiologen (NVvR), nucleair geneeskundigen (NVNG), revalidatieartsen (NVR), anesthesiologen (NVA), verpleegkundigen (V&VN) en patiëntvertegenwoordigers (NFK, Stichting Darmkanker).
Het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten heeft het traject begeleid. Financiering is afkomstig van de Stichting Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS).